Tip van de pro’s: in de ban van beweging 

 

Scherp of onscherpDe discussie over de gewenste weergave van beweging is van alle tijdenMoet je beweging bevriezen? Terwijl bewegingsonscherpte juist schitterend kan zijnEnkele tips   

 

 “Niet meer bewegen!” Deze magische woorden weerklinken sinds de geboorte van de fotografie. Door de lange belichtingstijden in de pioniersperiode veroorzaakte de minste beweging immers een wazig beeld. Veel mensen zijn er trouwens nog altijd van overtuigd dat alleen een scherpe foto mooi kan zijn. Terwijl de geschiedenis van de fotografie juist aantoont dat beweging en de onscherpte die ermee gepaard gaat meesterlijke effecten kunnen opleverenWat moet je met beweging doen op een foto? Bevriezen of juist een hoofdrol laten spelen? Uiteindelijk gaat het om een artistieke keuze en fotografen hebben heel wat technieken tot hun beschikking om met onscherpte te “schilderen”: een waas, vegen, lijnen, … Iedereen kan hiermee aan de slag, als je maar enkele principes voor ogen houdt. 

 

 

Een kwestie van snelheid 

Het eerste principe is essentieel: de sluitersnelheid goed instellen. Wat je dan eigenlijk doet, is bepalen hoelang (en dus hoeveel) licht je doorlaat tot aan de sensor. Wil je een bewegend onderwerp scherp houden? Dan moet de sluitersnelheid hoger liggen naarmate het onderwerp sneller beweegt. We spreken van een hoge sluitersnelheid als die meer dan 1/125e (van een seconde) bedraagt. Om iemand die gewoon stapt scherp in beeld te krijgen, is 1/200e een goede snelheid, voor een kind dat loopt 1/400e, voor een fietser of een paard in galop 1/700e, voor een auto met een flinke snelheid minstens 1/2000e en voor Formule 1 nog hoger. 

 

 

Het tweede principe is subjectiever: welk effect wil je? Je bewegende onderwerp samen met zijn omgeving scherp vastleggen? Of er een min of meer wazige massa van maken tegen een scherpe achtergrond, voor een sterkere suggestie van beweging en snelheidIn dit laatste geval verlaag je de sluitersnelheid. Of wil je “meetrekken” met je onderwerp (ook wel “panning” genoemd)doohet bewegende onderwerp te volgen met je camera? Niet zo eenvoudig, maar met de juiste sluitersnelheid moet het lukken. Zoek naar het evenwicht tussen een te lage snelheid, waardoor onderwerp én achtergrond wazig dreigen te worden, en een te hoge snelheid, waarbij de achtergrond niet onscherp genoeg is. 

 

 

Misschien vraag je je nu af waarom iemand het zichzelf moeilijk zou maken met manuele instellingen, terwijl er op alle apparaten zoveel “automatisch” kan geregeld worden? Denk aan standen zoals “sport”, “burst”, “lopend kind” enz. Dat klopt. Maar dan krijg je ook standaardresultaten, met minder variatie, minder persoonlijkheidVoor heel eigen effecten volstaat een beetje moed om te experimenteren met je apparaat, om onscherpte tegen te gaan of juist artistiek te beheersen. Het is precies het subtiele evenwicht tussen wazig en scherp dat je foto uniek maaktzoals bij portretten met een heerlijk wazige achtergrond. De mogelijkheden zijn vrijwel onbeperkt 

Zet je apparaat bijvoorbeeld op een statief en fotografeer met een lage sluitersnelheid een waterval of stromend beekje: je krijgt zijdezacht water in een mistige sfeerDeze effecten zijn alleen mogelijk met een manuele of desnoods halfautomatische bedieningBeweging exact weergeven zoals jij dat wil, dat moet je verdienen! 

 

 

Opgelet, klaarKlikken maar 

Nog meer dan bij andere effecten moet je voor het vastleggen van beweging perfect voorbereid zijn. Bepaal dus ruim op voorhand wat je beste positie is, op basis van de gewenste kadrering en beeldcompositie. Zorg er ook voor dat je zelf stabiel staat op het bewuste moment, vooral als je uit de hand fotografeertEn ten slotte moet je toestel altijd schietensklaar (dus zonder lensdop!) binnen handbereik liggen, met alle instellingen in de juiste stand (in volgorde van belangrijkheid: sluitersnelheid, ISO-waarde, diafragma). Voor veel bewegingsopnamen (met lange sluiteropeningis een statief bovendien je beste bondgenoot om onbedoelde onscherpte te vermijden. Geen twijfel mogelijk: om beweging vast te leggen, mag je niet stilzitten!